نشتی روغن گیربکس آسانسور از رایج‌ترین ایرادهای آسانسورهای گیربکسی است. گاهی فقط چند قطره زیر گیربکس دیده می‌شود، اما همین نشتی کوچک می‌تواند سطح روغن را پایین بیاورد، دنده‌ها را بساید و اگر به کاسهٔ ترمز یا سیم‌پیچ موتور برسد، ایمنی و عمر موتور را تهدید کند.
در این مطلب منشأهای رایج نشتی، خطرهای آن و روش رفع اصولی را توضیح می‌دهیم.
شرکت لکتور با مدیریت رضا ظهره‌وند، در زمینه فروش، نصب، تعمیر، سرویس و نوسازی آسانسور و پله‌برقی فعالیت می‌کند. این مجموعه خدمات تخصصی تعمیر انواع موتورهای گیربک
عیب‌یابی نشتی، تمیزکاری، آزمون حرکت، بررسی قطعات و سطح یا نوع روغن و هرگونه افزودن یا تعویض روغن در این مقاله فقط شرح کار فرد مجاز پس از ایمن‌سازی است. مدیر یا ساکن فقط نشانه‌های موجود را از محل امن یا گزارش سرویسکار نقل کند؛ برای مشاهده وارد موتورخانه نشود و به تجهیزات یا روغن دست نزند.
روغن از کجای گیربکس نشت می‌کند؟
| محل نشتی | علت رایج |
|---|---|
| کاسه‌نمد محور ورودی (سمت موتور) | فرسودگی یا سخت شدن لاستیک، سایش محور |
| کاسه‌نمد محور خروجی (سمت فلکه) | فرسودگی، لقی بلبرینگ محور |
| درزگیر یا واشر درپوش‌ها | خشک شدن واشر، شل بودن پیچ‌ها |
| پیچ تخلیه یا آمپر روغن | بسته نشدن درست، واشر معیوب |
| هواکش گیربکس | گرفتگی و افزایش فشار داخلی |
چرا نشتی روغن خطرناک است؟
- کاهش سطح روغن: روانکاری دنده و حلزون کم می‌شود و سایش و گرما بالا می‌رود.
- روغن روی کاسهٔ ترمز: اصطکاک لنت کم می‌شود و ترمز ضعیف عمل می‌کند؛ یک مسئلهٔ ایمنی.
- روغن روی سیم‌پیچ موتور: به عایق آسیب می‌زند؛ ببینید تست عایق موتور آسانسور.
- روغن روی فلکه و سیم‌بکسل: کشش را کم می‌کند و خطر لغزش سیم‌بکسل را بالا می‌برد.
- کثیفی و خطر لغزندگی موتورخانه.
عیب‌یابی نشتی
- تمیز کردن کامل بدنهٔ گیربکس تا محل واقعی نشتی مشخص شود.
- حرکت دادن آسانسور و بررسی محل خروج روغن.
- بررسی لقی محورها؛ اگر محور لق باشد، کاسه‌نمد نو هم دوام نمی‌آورد.
- بررسی هواکش گیربکس.
- بررسی سطح و وضعیت روغن و وجود براده.
رفع نشتی: تعویض کاسه‌نمد و واشر
تعویض کاسه‌نمد نیاز به باز کردن کوپلینگ یا فلکه و ایمن کردن کامل کابین و وزنه دارد. در این کار محل نشستن کاسه‌نمد روی محور بررسی می‌شود؛ اگر محور شیار افتاده باشد، باید ترمیم شود. سپس کاسه‌نمد هم‌سایز با ابزار مناسب نصب، واشرها تعویض و روغن تا سطح استاندارد پر می‌شود.
اگر هم‌زمان روغن گیربکس کهنه است، تعویض کامل روغن منطقی است؛ جزئیات در تعویض روغن گیربکس آسانسور.
اشتباهات رایج
- فقط اضافه کردن روغن بدون رفع منشأ نشتی
- استفاده از روغنی با گرانروی متفاوت با توصیهٔ سازنده
- تعویض کاسه‌نمد بدون بررسی لقی محور و بلبرینگ
- تمیز نکردن روغن روی کاسهٔ ترمز و لنت‌ها بعد از تعمیر
چه زمانی نشتی نشانهٔ مشکل بزرگ‌تر است؟
اگر نشتی با صدای غیرعادی گیربکس، لقی محور یا براده در روغن همراه است، احتمالاً بلبرینگ یا دنده‌ها آسیب دیده‌اند و نیاز به تعمیر اساسی گیربکس است. در این حالت بررسی گیربکس و فلکه آسانسور و لرزش موتور هم لازم می‌شود.
نشتی روغن گیربکس آسانسور و نوع روغن
گاهی نشتی روغن گیربکس آسانسور به انتخاب روغن مربوط است. روغنی که گرانروی آن با توصیهٔ سازندهٔ گیربکس هم‌خوان نیست، در دمای کار رفتار متفاوتی دارد و می‌تواند از کاسه‌نمدها راحت‌تر عبور کند یا روانکاری کافی ایجاد نکند. مخلوط کردن روغن‌های مختلف هم توصیه نمی‌شود. در هر تعویض یا تکمیل روغن، انتخاب نوع روغن طبق مشخصات سازنده و ثبت آن در گزارش سرویس فقط بر عهدهٔ فرد مجاز پس از ایمن‌سازی است.
پر کردن بیش از حد گیربکس هم یکی از علت‌های کمتر شناخته‌شدهٔ نشتی روغن گیربکس آسانسور است. سطح بالاتر از حد، فشار روی کاسه‌نمدها را بالا می‌برد و روغن را از هواکش یا درزها بیرون می‌زند. کنترل سطح روغن با نشانگر یا آمپر گیربکس و در حالت توقف، فقط کار فرد مجاز پس از ایمن‌سازی است.
هواکش گیربکس را فراموش نکنید
هواکش کوچک روی درپوش گیربکس اجازه می‌دهد فشار هوای داخل با گرم و سرد شدن روغن متعادل شود. اگر این هواکش با گرد و غبار و روغن خشک‌شده گرفته باشد، فشار داخل بالا می‌رود و روغن از ضعیف‌ترین نقطه، معمولاً کاسه‌نمدها، بیرون می‌زند. در بسیاری از موارد نشتی روغن گیربکس آسانسور با تمیز کردن یا تعویض هواکش و سپس تعویض کاسه‌نمد آسیب‌دیده به‌طور کامل برطرف می‌شود.
نشتی روغن گیربکس آسانسور و سلامت بلبرینگ‌ها
کاسه‌نمد روی محوری کار می‌کند که بلبرینگ‌ها آن را نگه داشته‌اند. اگر بلبرینگ لق شده باشد، محور در هر دور کمی جابه‌جا می‌شود و لبهٔ کاسه‌نمد را خیلی زود از بین می‌برد. به همین دلیل در کارگاه لکتور، پیش از تعویض کاسه‌نمد، لقی محور بررسی می‌شود. اگر لقی وجود داشته باشد، تعویض بلبرینگ مقدم است؛ وگرنه نشتی روغن گیربکس آسانسور پس از مدت کوتاهی برمی‌گردد. ارتباط بلبرینگ و لرزش را در لرزش موتور آسانسور توضیح داده‌ایم.
بعد از رفع نشتی چه کنترلی لازم است؟
- تمیز کردن کامل بدنهٔ گیربکس برای دیدن هر نشتی تازه
- تمیز کردن کاسهٔ ترمز و لنت‌ها از هر رد روغن
- تمیز کردن فلکه و بررسی سیم‌بکسل‌ها
- کنترل سطح روغن پس از چند روز کار
- ثبت نوع روغن و تاریخ کار در دفتر سرویس
اگر روغن به ترمز رسیده باشد، بررسی کوپلینگ و لنت‌ها هم لازم است.
چک‌لیست مدیر ساختمان
- آیا در گزارش سرویسکار نشتی زیر گیربکس یا روی کف موتورخانه ثبت شده است؟ برای مشاهده وارد موتورخانه نشوید.
- سرویسکار مدام روغن اضافه می‌کند؟
- صدای گیربکس تغییر کرده است؟
- آسانسور هنگام توقف کمی سر می‌خورد؟
هر کدام از این نشانه‌ها دلیل کافی برای بررسی نشتی روغن گیربکس آسانسور است.
اشتباهات رایج در رفع نشتی روغن گیربکس آسانسور
- استفاده از چسب یا درزگیر روی کاسه‌نمد: راه‌حل موقت است و ممکن است ذرات آن وارد گیربکس شود.
- نصب کاسه‌نمد با ضربهٔ مستقیم: لبهٔ کاسه‌نمد آسیب می‌بیند و از روز اول نشتی دارد.
- نصب کاسه‌نمد روی محور شیار افتاده: بدون ترمیم محور یا تغییر محل نشستن لبه، نشتی ادامه پیدا می‌کند.
- تمیز نکردن روغن روی فلکه: کشش سیم‌بکسل کم می‌ماند و ایمنی تحت تأثیر قرار می‌گیرد.
در کارگاه لکتور، نشتی روغن گیربکس آسانسور معمولاً به‌عنوان یک نشانه دیده می‌شود، نه خود مشکل. پشت بسیاری از نشتی‌ها، بلبرینگ لق، هواکش گرفته یا روغن نامناسب است. اگر فقط کاسه‌نمد عوض شود، نشتی ممکن است چند هفته بعد در گزارش سرویسکار دوباره ثبت شود. به همین دلیل گزارش تعمیر ما محل نشتی، علت آن و قطعاتی که تعویض شده‌اند را ثبت می‌کند. تعمیرات با گارانتی انجام می‌شود و شرایط آن در برآورد کتبی آمده است.
اگر گیربکس شما علاوه بر نشتی، صدای غیرعادی یا لقی دارد، احتمال نیاز به تعمیر اساسی بیشتر است و بررسی کارگاهی توصیه می‌شود.
رفع نشتی گیربکس در لکتور
کارگاه لکتور تعمیر موتور و گیربکس آسانسور را به‌صورت تخصصی انجام می‌دهد؛ از تعویض کاسه‌نمد در محل تا تعمیر کامل گیربکس در کارگاه. کارها با گارانتی تعمیر انجام می‌شود و برآورد کتبی پیش از کار ارائه می‌شود. برای اطلاعات بیشتر خدمات تعمیر موتور و گیربکس لکتور را ببینید.
اقدام درست هنگام دیدن نشتی روغن گیربکس آسانسور
اگر سرویسکار وجود لکهٔ روغن زیر گیربکس را گزارش کرده است، نشتی روغن گیربکس آسانسور را جدی بگیرید؛ کم شدن روغن به چرخ‌دنده و حلزون آسیب می‌زند. محل نشتی روغن گیربکس آسانسور معمولاً کاسه‌نمد محور، درپوش یا پیچ تخلیه است.
مدیر یا ساکن نباید سطح روغن را بررسی یا آن را پر کند و برای این کار وارد موتورخانه نشود؛ بررسی سطح، انتخاب نوع روغن مطابق مشخصات سازنده و افزودن روغن فقط بر عهدهٔ فرد مجاز پس از ایمن‌سازی است. لکتور پس از رفع نشتی روغن گیربکس آسانسور، روغن را با نوع مناسب تکمیل یا تعویض می‌کند.
پس از رفع نشتی روغن گیربکس آسانسور، محل نشت چند هفته پایش می‌شود تا از آب‌بندی کامل اطمینان حاصل شود؛ نشتی روغن گیربکس آسانسور تکراری معمولاً به سایش محور اشاره دارد.
سوالات متداول
چند قطره روغن زیر گیربکس طبیعی است؟
هر نشتی باید بررسی شود؛ حتی نشتی کم با گذشت زمان سطح روغن را پایین می‌آورد و ممکن است به ترمز برسد.
می‌شود فقط روغن اضافه کرد؟
مدیر یا ساکن نباید روغن اضافه کند یا برای بررسی وارد موتورخانه شود. بررسی سطح و نوع روغن و تصمیم دربارهٔ افزودن آن فقط بر عهدهٔ فرد مجاز پس از ایمن‌سازی است؛ افزودن روغن به‌تنهایی منشأ نشتی را رفع نمی‌کند.
تعویض کاسه‌نمد در محل انجام می‌شود؟
در بسیاری از موارد بله؛ اگر محور یا بلبرینگ آسیب دیده باشد، ممکن است کار کارگاهی لازم شود.
روغن روی ترمز چه خطری دارد؟
اصطکاک لنت را کم می‌کند و ترمز ضعیف می‌شود؛ باید سریع رسیدگی شود.
هزینهٔ رفع نشتی چقدر است؟
به محل نشتی و وضعیت محور و روغن بستگی دارد و پس از بازدید کتبی اعلام می‌شود.
چرا بعد از تعویض کاسه‌نمد دوباره نشتی دیده می‌شود؟
معمولاً به‌خاطر لقی محور یا بلبرینگ، شیار افتادن محور در محل لبهٔ کاسه‌نمد، گرفتگی هواکش یا نصب نادرست است. علت اصلی باید پیش از تعویض کاسه‌نمد بررسی شود.
نشتی روغن گیربکس آسانسور در زمستان بیشتر است یا تابستان؟
گرما روغن را رقیق‌تر و فشار داخلی را بیشتر می‌کند و سرما لاستیک کاسه‌نمد فرسوده را سخت‌تر می‌کند؛ بنابراین کاسه‌نمد ضعیف ممکن است در هر دو فصل نشتی بدهد.
مطالب مرتبط لکتور: تعمیر موتور آسانسور، تعویض روغن گیربکس، لنت ترمز، کوپلینگ موتور.
جمع‌بندی
نشتی روغن گیربکس آسانسور را نباید با پر کردن مداوم روغن پوشاند. یافتن منشأ، تعویض کاسه‌نمد یا واشر و تمیز کردن ترمز و فلکه، هم عمر گیربکس را حفظ می‌کند و هم ایمنی را. برای بررسی، درخواست بازدید ثبت کنید.
درخواست بازدید و استعلام: برای ثبت درخواست به صفحه تماس لکتور مراجعه کنید.
لکتور
نیاز به بازدید فنی یا تعمیر فوری دارید؟
برای مراکز تجاری، اداری و ایستگاه‌ها، تیم لکتور با برآورد کتبی و اجرای غیرکاری آماده اعزام است.