وقتی آسانسور حرکت نمی‌کند، اولین سؤال مدیر ساختمان این است که مشکل ساده است یا باید فوراً تعمیرکار خبر کند. پاسخ به نشانه‌ها بستگی دارد: چراغ کابین روشن است یا نه، درب‌ها بسته می‌شوند یا نه، و موتورخانه صدایی می‌دهد یا ساکت است.
در این مطلب علت‌های رایج توقف آسانسور، بررسی‌هایی که بدون خطر می‌توانید انجام دهید و کارهایی که فقط باید به تکنسین سپرد را مرور می‌کنیم.
شرکت لکتور با مدیریت رضا ظهره‌وند، در زمینه فروش، نصب، تعمیر، سرویس و نوسازی آسانسور و پله‌برقی فعالیت می‌کند. این مجموعه خدمات تخصصی تعمیر انواع موتورهای گیربک
اول ایمنی: اگر کسی داخل کابین است
در حبس مسافر، ابتدا ارتباط با او را حفظ و برای امداد تخصصی با تعمیرکار یا آتش‌نشانی تماس بگیرید. باز کردن درب با ابزار، ورود به چاه، دستکاری ترمز و پل زدن مدار ایمنی توسط ساکنان ممنوع است. دستگاه را با قطع‌و‌وصل پیاپی برق آزمایش نکنید. جزئیات وضعیت حبس را در راهنمای ماندن کابین بین طبقات و مسیر تماس را در درخواست رسیدگی اضطراری ببینید.
نشانه‌ها را دقیق ببینید
قبل از هر تماس، چند نشانهٔ ساده را یادداشت کنید. همین اطلاعات به تکنسین کمک می‌کند با قطعهٔ مناسب و ذهن آماده به محل بیاید و زمان توقف کوتاه‌تر شود.
| نشانه | احتمال اولیه |
|---|---|
| هیچ چراغی در کابین و طبقات روشن نیست | قطع برق ورودی، فیوز یا کلید اصلی تابلو |
| چراغ‌ها روشن‌اند ولی احضار جواب نمی‌دهد | مدار ایمنی باز (درب، پاراشوت، استپ) یا خطای تابلو |
| درب بسته می‌شود ولی کابین راه نمی‌افتد | کنتاکت قفل درب، ترمز یا خطای درایو |
| موتور صدای وزوز می‌دهد ولی نمی‌چرخد | ترمز باز نمی‌شود، افت فاز یا مشکل موتور |
| آسانسور فقط در یک طبقه نمی‌ایستد یا راه نمی‌افتد | درب همان طبقه یا سنسور آن طبقه |
| نمایشگر کد خطا نشان می‌دهد | تابلو علت را ثبت کرده است |
اگر نمایشگر تابلو کد خطا دارد، آن را دقیق یادداشت کنید. توضیح کدهای رایج در مطلب کدهای خطای آسانسور آمده است.
علت‌های رایج وقتی آسانسور حرکت نمی‌کند
۱. قطع برق یا افت فاز
قطع برق ورودی یا ایراد یکی از فازها می‌تواند حفاظت تابلو را فعال کند و مانع حرکت شود. روشن شدن چراغ راهرو، برقرار بودن تغذیهٔ سه‌فاز دستگاه را ثابت نمی‌کند. وضعیت حفاظتی و ولتاژ باید توسط متخصص بررسی شود؛ دربارهٔ تصمیم به راه‌اندازی مجدد، شرایط بازگشت دستگاه پس از قطعی برق را بخوانید.
۲. باز بودن مدار ایمنی
آسانسور فقط وقتی حرکت می‌کند که همهٔ کنتاکت‌های ایمنی بسته باشند: قفل درب‌های طبقات، درب کابین، کلید پاراشوت و گاورنر، کلید استپ چاهک و سقف کابین. یک درب طبقه که کامل قفل نشده کافی است تا کل دستگاه بایستد. این مسیر باید در عیب‌یابی بررسی شود؛ نیاز به تنظیم یا تعویض قطعه پس از آزمون روشن می‌شود. اطلاعات بیشتر در تعمیر درب آسانسور.
۳. ترمز موتور باز نمی‌شود
در موتورهای گیربکسی و گیرلس، ترمز هنگام حرکت باید آزاد شود. اگر بوبین ترمز ضعیف شده، لنت‌ها چسبیده‌اند یا تنظیم فاصله به هم خورده، موتور زیر ترمز می‌ماند، وزوز می‌کند و داغ می‌شود. ادامه دادن در این وضعیت به سیم‌پیچ آسیب می‌زند؛ بنابراین اگر این نشانه را دیدید، دستگاه را خاموش نگه دارید. جزئیات ترمز را در لنت ترمز آسانسور ببینید.
۴. خطای درایو یا تابلو فرمان
درایو (اینورتر) با خطاهایی مثل اضافه‌جریان، اضافه‌ولتاژ یا خطای انکودر، حرکت را قطع می‌کند. برد کنترل هم ممکن است بر اثر نوسان برق یا رطوبت دچار ایراد شود. در این حالت، ریست‌های پشت‌سرهم بدون پیدا کردن علت، فقط مشکل را عقب می‌اندازد. ببینید تعمیر درایو آسانسور و تعمیر تابلو فرمان آسانسور.
۵. ایراد موتور یا گیربکس
سوختن سیم‌پیچ، قفل شدن بلبرینگ یا آسیب جدی گیربکس هم می‌تواند باعث توقف یا حرکت دشوار کابین شود. این حالت معمولاً پیش‌تر با نشانه‌هایی مثل صدای غیرعادی، داغ شدن و بوی سوختگی خبر داده است. برای این نشانه‌ها مطلب علائم خرابی موتور آسانسور را ببینید.
۶. عمل کردن حفاظت اضافه‌بار
اگر سنسور بار تشخیص دهد کابین بیش از ظرفیت است، درب باز می‌ماند و آسانسور حرکت نمی‌کند. گاهی خود سنسور از تنظیم خارج شده و با بار عادی هم هشدار می‌دهد؛ تنظیم آن را در تنظیم اضافه‌بار آسانسور توضیح داده‌ایم.
بررسی‌های بی‌خطر برای مدیر ساختمان
- مطمئن شوید برق ساختمان و تابلوی آسانسور وصل است.
- همهٔ درب‌های طبقات را از بیرون نگاه کنید؛ دربی که نیمه‌باز مانده یا چیزی لای آن گیر کرده را گزارش کنید.
- کد خطای نمایشگر یا چراغ‌های هشدار تابلو را یادداشت کنید، بدون دستکاری داخل تابلو.
- بررسی کنید کسی کلید استپ یا حالت سرویس را فعال نکرده باشد.
- اگر بعد از قطع برق شهری ایستاده، با تکنسین هماهنگ کنید که ریست انجام شود یا نه.
چه زمانی باید تعمیر فوری خواست؟
- مسافر داخل کابین گیر افتاده است.
- موتورخانه بوی سوختگی یا دود دارد.
- آب وارد چاهک یا موتورخانه شده است.
- آسانسور بعد از ریست هم دوباره متوقف می‌شود.
در بقیهٔ حالت‌ها هم بهتر است آسانسور تا بررسی تکنسین خاموش بماند. برای آشنایی با کل خدمات، صفحهٔ تعمیرات آسانسور لکتور را ببینید.
بعد از رفع مشکل چه کنیم؟
وقتی آسانسور دوباره راه افتاد، از تکنسین بخواهید علت توقف و کاری که انجام داده را مکتوب کند. اگر توقف‌ها تکرار می‌شوند، احتمالاً علت اصلی هنوز باقی است؛ مثلاً کنتاکت درب تنظیم شده ولی قفل فرسوده تعویض نشده، یا درایو ریست شده ولی منشأ نوسان برق پیدا نشده است. ثبت این سوابق به سرویسکار ماهانه و مدیر بعدی ساختمان کمک می‌کند. تفاوت سرویس دوره‌ای و تعمیر را در سرویس یا تعمیر آسانسور توضیح داده‌ایم.
اگر دستگاه قدیمی است و توقف‌ها به‌خاطر فرسودگی کلی تابلو و موتور است، ارزیابی نوسازی را هم در نظر بگیرید. گاهی چند تعمیر پشت‌سرهم از یک نوسازی هدفمند پرهزینه‌تر تمام می‌شود.
رسیدگی لکتور وقتی آسانسور حرکت نمی‌کند
کارشناس لکتور ابتدا وضعیت ایمنی را بررسی و در صورت نیاز مسافر را به‌صورت اصولی آزاد می‌کند، سپس مدار ایمنی، تابلو، درایو، ترمز و موتور را به‌ترتیب بررسی می‌کند تا علت واقعی پیدا شود. تخصص اصلی لکتور تعمیر موتور و گیربکس آسانسور است؛ اگر علت توقف در موتور باشد، تعمیرات موتور آسانسور در کارگاه انجام و پیش از نصب تست می‌شود. تعمیرات با گارانتی انجام می‌شود و هزینه پس از عیب‌یابی به‌صورت کتبی اعلام می‌شود.
تفاوت توقف کامل با حرکت نکردن در یک حالت خاص
گاهی توقف فقط در شرایط مشخص رخ می‌دهد؛ مثلاً به طبقهٔ بالا می‌رود ولی پایین نمی‌آید، یا با کابین خالی کار می‌کند ولی با چند مسافر می‌ایستد. این تفاوت‌ها سرنخ مهمی‌اند. حرکت نکردن در یک جهت می‌تواند به مدار فرمان، سنسورهای انتهای مسیر یا تنظیمات درایو مربوط باشد و ایستادن با بار، به سنسور اضافه‌بار، ضعف موتور یا ترمز. وقتی این جزئیات را به تکنسین بگویید، عیب‌یابی از همان نقطه شروع می‌شود و زمان کمتری صرف می‌شود.
اگر آسانسور حرکت نمی‌کند و همزمان صدای کلیک‌های پشت‌سرهم از تابلو می‌آید، این صدا علت را قطعی مشخص نمی‌کند. ثبت همزمان صدا و کد نمایشگر به بررسی کنتاکتورها و مدار فرمان کمک می‌کند.
گزارش توقف برای بازدید فنی
اگر آسانسور حرکت نمی‌کند زمان شروع توقف، طبقهٔ فعلی کابین و وضعیت چراغ احضار را یادداشت کنید. بنویسید دستگاه از هیچ طبقه‌ای فرمان نمی‌گیرد یا فقط یک طبقه مشکل دارد؛ همچنین مشخص کنید ایراد پیش از قطع برق هم وجود داشته است یا نه. عکس نمایشگر از محل قابل‌دسترسی و سوابق آخرین تعمیر، برای مقایسهٔ نشانه‌ها مفیدند.
به‌جای پاک کردن خطا، متن یا شمارهٔ آن را به مسئول فنی منتقل کنید. اگر از قبل اقدامی مانند قطع برق انجام شده، ترتیب و نتیجهٔ آن را صادقانه توضیح دهید؛ این اطلاعات به تفکیک خطای گذرا از ایراد تکرارشونده کمک می‌کند.
عیب‌یابی مرتبط: تنظیمات اضافه‌بار، ویدیو عیب‌یابی و اینترکام اضطراری کابین.
فرمان و استارت: شستی کار نمی‌کند و سافت استارتر.
سوالات متداول
آسانسور حرکت نمی‌کند ولی چراغ‌ها روشن است؛ علت چیست؟
بیشتر وقت‌ها یکی از کنتاکت‌های ایمنی، معمولاً قفل یک درب طبقه، باز مانده است. خطای درایو و ترمز هم از علت‌های رایج‌اند.
آیا روشن بودن چراغ‌ها به معنی سالم بودن برق موتور است؟
خیر. روشنایی و مدار قدرت یکسان نیستند؛ بررسی تغذیهٔ موتور و وضعیت حفاظت تابلو به آزمون فنی نیاز دارد.
بعد از قطع برق آسانسور کار نمی‌کند؛ طبیعی است؟
برخی تابلوها پس از قطع برق نیاز به ریست یا رفتن به طبقهٔ مرجع دارند. اگر بعد از این هم کار نکرد، تکنسین باید بررسی کند.
هزینهٔ تعمیر وقتی آسانسور کار نمی‌کند چقدر است؟
به علت توقف بستگی دارد؛ از تنظیم یک کنتاکت تا تعمیر موتور. لکتور هزینه را پس از عیب‌یابی کتبی اعلام می‌کند.
آیا ممکن است آسانسور به‌خاطر بار زیاد حرکت نکند؟
بله، سنسور اضافه‌بار حرکت را قطع می‌کند. اگر با بار عادی هم هشدار می‌دهد، باید تنظیم شود.
مطالب مرتبط لکتور: تعمیر فوری آسانسور در تهران، گیر کردن آسانسور بین طبقات، کدهای خطای آسانسور، خدمات تعمیر آسانسور.
جمع‌بندی
توقف می‌تواند از مدار درب، تغذیه، فرمان، ترمز یا موتور باشد. تفکیک نشانه‌های هر مسیر، ثبت خطا و بررسی تخصصی تعیین می‌کند چه اقدامی لازم است؛ صرف روشن شدن دوبارهٔ دستگاه، اثبات رفع علت نیست.
درخواست بازدید و استعلام: برای ثبت درخواست به صفحه تماس لکتور مراجعه کنید.
لکتور
نیاز به بازدید فنی یا تعمیر فوری دارید؟
برای مراکز تجاری، اداری و ایستگاه‌ها، تیم لکتور با برآورد کتبی و اجرای غیرکاری آماده اعزام است.