بوی سوختگی آسانسور را هیچ‌وقت نباید عادی گرفت. این بو می‌تواند از داغ شدن موتور، چسبیدن لنت ترمز، سوختن قطعه‌ای در تابلو یا گرم شدن روغن گیربکس باشد؛ بعضی از این‌ها فقط نشانهٔ فرسودگی‌اند و بعضی خطر آتش‌سوزی دارند.
در این مطلب منشأهای رایج بو، نشانه‌هایی که کمک می‌کند منشأ را حدس بزنید و کارهایی که باید فوراً انجام دهید را توضیح می‌دهیم.
شرکت لکتور با مدیریت رضا ظهره‌وند، در زمینه فروش، نصب، تعمیر، سرویس و نوسازی آسانسور و پله‌برقی فعالیت می‌کند. این مجموعه خدمات تخصصی تعمیر انواع موتورهای گیربک
اول: اگر دود یا شعله می‌بینید
اگر همراه بو، دود در کابین، چاه یا موتورخانه دیده می‌شود، آسانسور را متوقف کنید، ساکنان را از پله‌ها هدایت کنید، برق آسانسور را در صورت امکان امن از تابلوی ساختمان قطع کنید و با آتش‌نشانی تماس بگیرید. هنگام دود یا آتش هرگز از آسانسور استفاده نکنید. پس از ایمن شدن محل، برای بررسی فنی درخواست اعزام اضطراری لکتور ثبت کنید.
بو از کجا می‌آید؟ راهنمای حدس منشأ
| نوع بو و زمان | منشأ محتمل |
|---|---|
| بوی لاک سوخته، داغ شدن بدنهٔ موتور | داغ شدن یا سوختن سیم‌پیچ موتور |
| بوی لنت داغ هنگام حرکت | باز نشدن کامل ترمز و سایش لنت |
| بوی روغن داغ در موتورخانه | گرم شدن گیربکس، روغن کم یا نشتی روی قطعات داغ |
| بوی پلاستیک یا قطعهٔ الکترونیکی سوخته | سوختن قطعه در تابلو، درایو یا کنتاکتور |
| بو داخل کابین، نزدیک سقف | فن، چراغ، ترانس یا سیم‌کشی کابین |
| بو در چاه، هنگام حرکت | سایش کفشک‌ها یا اصطکاک غیرعادی |
این جدول برای حدس اولیه است، نه تشخیص قطعی. بازکردن تابلو یا لمس موتور داغ کار تکنسین است.
بوی سوختگی آسانسور از موتور
شایع‌ترین منشأ، داغ شدن موتور است. موتوری که زیر ترمز کار می‌کند، با افت فاز می‌چرخد، بار اضافه دارد یا تهویهٔ موتورخانه‌اش ضعیف است، داغ می‌شود و لاک سیم‌پیچ بو می‌دهد. اگر این وضعیت ادامه یابد، عایق سیم‌پیچ آسیب می‌بیند و موتور می‌سوزد. علت‌ها و راه‌حل‌ها را در داغ شدن موتور آسانسور آورده‌ایم. بعد از هر داغی شدید، تست عایق وضعیت سیم‌پیچ را مشخص می‌کند.
بوی سوختگی از ترمز
اگر بوی سوختگی آسانسور همراه با کندی حرکت یا صدای سایش است، ترمز مظنون اصلی است. بوبین ضعیف، فنر تنظیم‌نشده یا لنت فرسوده باعث می‌شود ترمز کامل باز نشود. این وضعیت هم موتور را داغ می‌کند و هم کارایی ترمز را در توقف کم می‌کند؛ پس از نظر ایمنی جدی است. جزئیات در لنت ترمز آسانسور.
بوی سوختگی از تابلو و درایو
بوی پلاستیک سوخته نزدیک تابلو معمولاً از کنتاکتور، رله، ترانس یا قطعه‌ای روی برد است. نوسان برق، رطوبت، گردوغبار و شل بودن اتصالات از علت‌های رایج‌اند. ادامهٔ کار با قطعهٔ سوخته ممکن است به بقیهٔ برد آسیب بزند. ببینید تعمیر تابلو فرمان آسانسور و ارت و حفاظت ولتاژ.
بوی روغن داغ از گیربکس
در آسانسورهای گیربکسی، روغن کم یا کهنه، سایش دنده‌ها یا نشتی روغن روی بدنهٔ داغ بوی تندی ایجاد می‌کند. این بو را با بوی سوختگی الکتریکی اشتباه نگیرید، اما نادیده هم نگیرید. ببینید نشتی روغن گیربکس آسانسور و تعویض روغن گیربکس.
کارهایی که مدیر ساختمان باید انجام دهد
- آسانسور را تا بررسی تکنسین از سرویس خارج کنید.
- زمان و محل بو را یادداشت کنید: کابین، چاه یا موتورخانه؛ هنگام حرکت یا در حالت ایستاده.
- اگر دسترسی امن به موتورخانه دارید، فقط از بیرون نگاه کنید؛ دود، روغن ریخته یا چراغ خطای تابلو را گزارش کنید.
- تهویهٔ موتورخانه را بررسی کنید؛ پنجره یا فن خاموش یکی از علت‌های داغی است.
- از ریست کردن پشت‌سرهم یا راه انداختن دوباره پرهیز کنید.
پیشگیری از بوی سوختگی آسانسور
- تهویهٔ مناسب و دمای کنترل‌شدهٔ موتورخانه
- تنظیم دوره‌ای ترمز و بازدید لنت‌ها
- کنترل سطح و کیفیت روغن گیربکس
- محکم‌کاری اتصالات تابلو و نظافت آن از گردوغبار
- حفاظت فاز و ولتاژ سالم و ارت استاندارد
- رعایت ظرفیت مجاز کابین
رسیدگی لکتور به بوی سوختگی آسانسور
کارشناس لکتور منشأ بو را با بررسی موتور، ترمز، گیربکس، تابلو و سیم‌کشی پیدا می‌کند و پیش از هر تعویض، علت داغی یا سوختن را مشخص می‌کند تا مشکل تکرار نشود. تخصص اصلی لکتور تعمیر موتور آسانسور است؛ اگر موتور آسیب دیده باشد، در کارگاه تعمیر یا سیم‌پیچی و پیش از نصب تست می‌شود. کارها با گارانتی انجام می‌شود. صفحهٔ تعمیر موتور آسانسور و خدمات تعمیرات آسانسور را ببینید.
بوی سوختگی آسانسور در زمستان و تابستان
فصل هم روی این مشکل اثر دارد. در تابستان، موتورخانه‌ای که تهویهٔ کافی ندارد بسیار گرم می‌شود و موتور و درایو زودتر به دمای بحرانی می‌رسند؛ به همین دلیل گزارش بوی سوختگی آسانسور در روزهای گرم بیشتر است. در زمستان، روغن گیربکس غلیظ‌تر می‌شود و موتور در حرکت‌های اول روز بار بیشتری تحمل می‌کند؛ اگر بخاری یا وسیلهٔ گرمایشی غیراستاندارد هم در موتورخانه گذاشته شده باشد، خطر آتش‌سوزی بالا می‌رود. نکات فصل سرد را در مشکلات زمستانی آسانسور آورده‌ایم.
بو بعد از تعمیر یا تعویض قطعه
گاهی پس از تعویض لنت، سیم‌پیچی موتور یا تعویض روغن، در چند حرکت اول بوی خفیفی حس می‌شود که معمولاً از سوختن پوشش یا روغن اضافهٔ روی سطوح است و به‌سرعت از بین می‌رود. اما اگر بو ادامه پیدا کند یا شدیدتر شود، باید دوباره بررسی شود؛ ممکن است تنظیم ترمز یا هم‌محوری درست انجام نشده باشد.
اطلاعاتی که هنگام تماس بدهید
- بو از کجا حس شد: کابین، راهروی طبقات، چاه یا موتورخانه
- بو همراه دود بود یا نه
- آسانسور هنوز کار می‌کند یا متوقف شده است
- قبل از بو، صدای غیرعادی، کندی یا تکان وجود داشت یا نه
- نوع آسانسور (گیربکسی، گیرلس، هیدرولیک) اگر می‌دانید
این اطلاعات کمک می‌کند تکنسین با ابزار و قطعهٔ مناسب اعزام شود و بررسی بوی سوختگی آسانسور سریع‌تر به نتیجه برسد.
چرا نباید بو را با خوشبوکننده یا تهویه پنهان کرد؟
در بعضی ساختمان‌ها، به‌جای پیدا کردن منشأ، فن یا خوشبوکننده در موتورخانه گذاشته می‌شود. این کار فقط هشدار را پنهان می‌کند. منشأ بوی سوختگی آسانسور همچنان فعال است و آسیب ادامه پیدا می‌کند تا جایی که موتور، برد یا ترمز از کار بیفتد. تهویهٔ بهتر لازم است، اما همراه با رفع علت.
یک نکتهٔ مهم دیگر: بوی سوختگی آسانسور را با بوهای دیگر ساختمان اشتباه نگیرید. بوی دود از پارکینگ، آشپزخانهٔ طبقات یا سیم‌کشی ساختمان هم ممکن است از راه چاه آسانسور پخش شود. تکنسین با بررسی موتورخانه و چاه مشخص می‌کند بو واقعاً از آسانسور است یا از منبع دیگری در ساختمان، و اگر منشأ بیرون از آسانسور باشد، آن را به مدیر ساختمان گزارش می‌کند تا بررسی شود.
اگر بوی سوختگی آسانسور پس از یک تعمیر تازه ظاهر شده، ممکن است از تنظیم ترمز یا لنت نو باشد؛ با این حال باید توسط تکنسین بررسی شود.
اگر بوی سوختگی آسانسور با دود همراه است، برق اصلی را قطع و فوری تماس بگیرید؛ بوی سوختگی آسانسور بدون دود هم باید همان روز بررسی شود.
اضطراری: اعزام فوری در بو یا دود.
مرتبط: فن کابین.
سوالات متداول
بوی سوختگی آسانسور همیشه خطرناک است؟
همیشه به معنی آتش‌سوزی نیست، اما همیشه نشانهٔ ایراد است و آسانسور باید تا بررسی تکنسین خاموش بماند.
بو فقط اول صبح یا بعد از چند حرکت پشت‌سرهم می‌آید؛ چرا؟
معمولاً به داغ شدن تدریجی موتور یا ترمز مربوط است و در ساعات پرتردد بیشتر می‌شود.
آیا بوی سوختگی می‌تواند از کابین باشد نه موتورخانه؟
بله؛ فن، چراغ، ترانس یا سیم‌کشی کابین هم ممکن است بسوزد.
بعد از بوی سوختگی آسانسور، موتور حتماً سیم‌پیچی می‌خواهد؟
نه همیشه. تست عایق مشخص می‌کند سیم‌پیچ سالم مانده یا آسیب دیده است.
هزینهٔ رفع بوی سوختگی آسانسور چقدر است؟
به منشأ بو بستگی دارد و پس از عیب‌یابی به‌صورت کتبی اعلام می‌شود.
مطالب مرتبط لکتور: داغ شدن موتور، لنت ترمز، تعمیر اضطراری آسانسور، خدمات تخصصی موتور.
جمع‌بندی
بوی سوختگی آسانسور هشدار زودهنگامی است که اگر جدی گرفته شود، جلوی سوختن موتور، خرابی تابلو یا حادثه را می‌گیرد. دستگاه را خاموش نگه دارید، نشانه‌ها را ثبت کنید و درخواست بازدید فوری بدهید.
درخواست بازدید و استعلام: برای ثبت درخواست به صفحه تماس لکتور مراجعه کنید.
لکتور
نیاز به بازدید فنی یا تعمیر فوری دارید؟
برای مراکز تجاری، اداری و ایستگاه‌ها، تیم لکتور با برآورد کتبی و اجرای غیرکاری آماده اعزام است.